Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Podróże. Pokaż wszystkie posty

Słowacja | Muzeum Andy Warhola w Medzilaborcach


To miejsce łatwo przeoczyć w trakcie podróży po południowo-wschodniej Polsce. Może dlatego, że leży na Słowacji? Żadne wytłumaczenie. Muzeum światowej sławy artysty, Andy Warhola, znajduje się tylko 12 kilometrów od przejścia granicznego i 20 km od popularnej polskiej Komańczy. Jak nic, trzeba zrobić szybki wypad do naszych południowych sąsiadów.


Obserwuj nas na Instagramie: KLIK -> traveler_deluxe

Prace Andy Warhol w Muzeum The Broad w Los Angeles. Fot. Travelerdeluxe

Kim był Andy Warhol. Szybkie przypomnienie. To amerykański artysta, grafik i malarz, twórca nurtu zwanego pop-artem. Do jego najbardziej znanych dzieł należą sitodruki z podobiznami gwiazd takich jak Marilyn Monroe, Brigitte Bardot i Elvis Presley oraz zwykłych rzeczy codziennego użytku jak puszka zupy pomidorowej, coca-cola czy banan wykorzystany na okładce debiutanckiej płyty grupy The Velvet Underground.

Andy Warhol zmienia nazwisko


Dlaczego artysta wziął na cel właśnie takie przedmioty? Nieco wyjaśnia to jego wypowiedź dotycząca jednego z napojów.

- Możesz oglądać telewizję i zobaczyć Coca-Colę i wiesz, że prezydent pije Colę, Liz Taylor pije Colę i pomyśl, że ty też możesz pić Colę - powiedział dziennikarzom.

Warhol znany jest też ze słynnej sentencji dotyczącej chwilowej popularności, która dana będzie każdemu: "W przyszłości każdy będzie sławny przez 15 minut". To ewidentna zapowiedź naszych czasów i zalewu mediów społecznościowych czy programów typu "Big Brother".

Andy Warhol urodził się jako Andrew Warhola w 1928 roku w Pittsburgu w Pensylwanii. Nazwisko zmienił, a konkretnie tylko je zmodyfikował, nieco przez przypadek. W latach 50., gdy już zaczynał tworzyć pierwsze szkice, jedna z gazet wykorzystała kilka z nich do ilustracji felietonu, lecz podpisała te rysunki błędnie jako Warhol. Ale Andy'emu się to spodobało i od tej pory zaczął używać właśnie tak zapisywanego nazwiska.

Jego rodzicami byli biedni emigranci łemkowskiego pochodzenia ze wschodniej Europy. Julia i Andrej Warhola pochodzili z małej wsi Mikova na Słowacji. W latach 20. XX wieku wyjechali za chlebem do Stanów Zjednoczonych. Tam też obok Andy'ego urodzili się dwaj jego starsi bracia: Paul i John. Ten drugi odegra dość ważną rolę w powstaniu muzeum brata na Słowacji.

Jak powstawało muzeum?


Za początek idei upamiętnienia słynnego artysty w kraju naszych południowych sąsiadów, można uznać rok 1973, kiedy to Michal Bycko, późniejszy nauczyciel sztuki, poznaje na studiach wyższych historię Andy Warhola. Okazuje się, że ten amerykański geniusz ma słowackie korzenie. W trakcie pracy już jako belfer w Medzilaborcach Bycko ustala, że rodzice artysty mieszkali w oddalonej ledwie o 13 km wsi Mykova. Przez ciąg kontaktów mężczyzna dotarł do samego Johna Warholi, o którym już wspominaliśmy, i potwierdził wszystkie informacje dotyczącego pochodzenia rodziny. Sam Andy zmarł 22 lutego 1987 roku w wieku 58 lat. Ziarno jednak zostało zasiane.

Jeszcze jesienią 1987 roku John Warhola przyjeżdża do Czechosłowacji, by spotkać się z krewnymi. Michal Bycek nie może przepuścić takiej okazji i osobiście spotyka się z Warholą. Panowie rozmawiają o jednym z dzieł Andy'ego, które próbowano odzyskać dla pewnej słowackiej galerii. John jako wiceszef The Andy Warhol Foundation for Visual Arts rzecz jasna zgadza się pomóc. Tak zaczyna kiełkować idea powstania muzeum jego brata, którą John, a potem też drugi z braci, Paul, będą wspierać, również materialnie.

Dokładnie 28 grudnia 1989 roku statut Muzeum Sztuki Nowoczesnej Andy Warhola w Medzilaborcach został przyjęty, a samo otwarcie placówki nastąpiło półtorej roku później, 30 czerwca 1991 roku. Dziś wstępu do budynku strzeże słynna puszka zupy pomidorowej Campbella. W środku natomiast czeka nas prawdziwa pop-artowa uczta. Są tam dzieła artysty ze wszystkich etapów jego twórczości, jak "amerykańska śmierć", "sztuka ze sztuki" oraz portrety słynnych osobistości. Można też obejrzeć stroje Andy'ego oraz filmy z jego udziałem. Z ważnych dokumentów muzeum posiada oryginał aktu zrzeczenia się dziedziczenia majątku swoich rodziców, dokument potwierdzający pochodzenie artysty oraz kopię aktu jego zgonu. Rzecz jasna wszędzie natkniemy się na podobizny nie tylko samego Andy'ego, ale też jego rodziny. Ogółem zwiedzania jest tak dużo, że warto zarezerwować na to nawet 2 godziny.

Warto wiedzieć:
Bilet wstępu do muzeum kosztuje 6 euro, ulgowy 3 euro, bilet rodzinny 12 euro.

Mateusz Szewczyk


Obserwuj nas na Instagramie: KLIK -> traveler_deluxe


Muzeum Wsi Lubelskiej. Podróż do przeszłości

By dotrzeć do Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie, trzeba wyjechać poza centrum miasta i zarezerwować sobie zdecydowanie więcej czasu niż godzinę. Powodów jest kilka - po pierwsze teren jest rozległy, po drugie to miejsce naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni.


Otoczenie jest szalenie malownicze i urocze. Nie dziwi więc, że młode pary przyjeżdżają tu na sesje ślubne. Można się tu poczuć trochę jak planie filmowym, a trochę jak u babci. W wiejskiej chałupie na Roztoczu zapomnieć o bożym świecie, podobie jak w kameralnej knajpce sprzed stu lat. Jest stara poczta z wielkimi drewnianymi stemplami, szewc, cholewkarz, szynk, fryzjer, małe żydowskie sklepiki, nawet dentysta. 

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum, które często nazywane jest też skansenem, jest jednym z największych tego typu obiektów w Polsce. To muzeum żywe - po podwórkach małych domostw spacerują kury i kaczki. Od lat jedną z tutejszych atrakcji są zwierzęta, poza drobiem swój dom mają tu konie, krowy, owce, kozy i gołębie. Można je nie tylko oglądać, ale – jeśli pozwolą – także pogłaskać. W piecach piecze chleb według przepisów sprzed lat. Rynek muzealnego miasteczka często ubarwią kolorowe kramy pełne rękodzieła, zabawek, słodyczami i produktami regionalnymi. Są pokazy wyrobu tradycyjnych wiązanek, wypieku cebularzy i poszywania dachu słomą. Można też uczestniczyć w sianokosach, albo zorganizować piknik. Dzieci poczują się tu rewelacyjnie.

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

 Ekspozycja w skansenie podzielona jest na siedem części – w każdej są zabudowania z różnych regionów. Są budynki z okolic Lublina, z Roztocza z m.in. cerkwią greckokatolicką z Tarnoszyna, jest sektor Powiśla, w którym można popływać pychówką, jest także część z zabudowaniami dworskimi. Najbardziej zaskakujące jest miasteczko, w którym zajrzeć można do dentysty, sklepów, pospacerować między zabudowaniami prowincjonalnego miasteczka dawnej Lubelszczyzny. To prawdziwy majstersztyk architektoniczny.

Warto wiedzieć. Jak powstało Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie naprawdę wciąga, pozwala wejść do świata, o który w dzieciństwie otarli się już tylko nieliczni. fot. travelerdeluxe

• Muzeum Wsi Lubelskiej założono w 1960 roku, a pod obecną nazwą istnieje od 1970 roku.
• Ekspozycja podzielona jest na kilka sektorów: Wyżyna Lubelska (z wiatrakiem holenderskim, kuźnią, kapliczką, olejarnią, studnią i wiejskimi zagrodami), zespół dworski (ulokowano tu dwory z XVIII i XIX wieku, spichlerze i kopiec widokowy), miasteczko (z zabudowaniami prowincjonalnego miasteczka z ratuszem, młynem, kościołem i domami) i wiele innych.
• Teren można zwiedzać indywidualnie lub z przewodnikiem.
• Na terenie muzeum często odbywają się też jarmarki, festyny, dożynki i wiele innych wydarzeń.
• Bilety: normalny, ulgowy, dzieci do lat 7 gratis.

 

Jak dotrzeć


• Umiejscowiony jest w lubelskiej dzielnicy Sławin, przy trasie wylotowej w kierunku Warszawy. Przy wejściu od ul. Warszawskiej znajduje się parking. Można tu też dotrzeć autobusami komunikacji miejskiej: 18, 20, 30, 37.

 TdL


Hercegkút: Odkryj magiczną krainę hobbitów w sercu Tokaju

Węgry – kraj tysiąca twarzy. Zwykle kojarzymy je z Budapesztem, kąpieliskami termalnymi i czerwonym od papryki gulaszem. Jednak dla prawdziwych koneserów, to właśnie węgierskie winnice skrywają prawdziwe skarby. Tym razem wybraliśmy się na niezwykłą podróż do regionu Tokaj, gdzie wino jest nie tylko napojem, ale prawdziwym dziełem sztuki. Zabieramy Was do Hercegkút, gdzie pierwsze skrzypce grają wino, piwnice i bajkowe krajobrazy.

Obserwuj nas na Instagramie: KLIK -> traveler_deluxe


 
Kolejna przygoda na Węgrzech! Tym razem zamieniamy gwarne ulice Budapesztu na malownicze winnice regionu Tokaj. Naszym celem jest niezwykłe miejsce – Hercegkút, gdzie czekają na nas tajemnicze piwnice i wyjątkowe doznania.

Od tętniącego życiem Budapesztu po malownicze winnice Tokaju – Węgry to kraj o niezwykłej różnorodności. Każdy znajdzie tu coś dla siebie. fot. Travelerdeluxe

Odkryj domy Hobbitów w Hercegkút, zanim zrobi się o nim głośno!

 
Hercegkút, malownicza wioska położona w sercu słynnego regionu winiarskiego Tokaj w północno-wschodnich Węgrzech, to prawdziwa gratka dla miłośników wina i spokoju. Ten urokliwy zakątek, otoczony wzgórzami pokrytymi winnicami, zachwyca swoim bajkowym klimatem i bogatą historią.
 
Hercegkút, jako część regionu Tokaj, oferuje nie tylko możliwość degustacji wyśmienitych win, ale także niezwykłe doświadczenia sensoryczne. Spacerując po malowniczych winnicach, można podziwiać przepiękne widoki i zatopić się w wyjątkowej atmosferze tego miejsca. Liczne piwnice winne, często wykute w tufie wulkanicznym, zapraszają do degustacji i odkrywania tajemnic produkcji wina.

  • • Czy wiedziałeś, że węgierskie wino Tokaj było ulubionym napojem królów i arystokratów?
  • • Tokaj to nie tylko wino, to prawdziwa filozofia życia.
  • • Wyobraź sobie, że stoisz w piwnicy, w której leżakują wina starsze niż Twoi dziadkowie.
  •  
    Hercegkút, malownicza wioska w sercu regionu Tokaj, skrywa niezwykłą tajemnicę. Pośród wzgórz pokrytych winnicami znajdują się unikalne piwnice winne, które ze względu na swój kształt i położenie nazywane są Węgierskimi Domami Hobbitów.
    Te niezwykłe budowle, zbudowane w czterech charakterystycznych zestawach, są rozpoznawalne już z daleka dzięki swoim trójkątnym wejściom. Schodząc pod powierzchnię ziemi na głębokość od 10 do nawet 40 metrów, odkrywamy dwupiętrowe labirynty piwnic, gdzie dojrzewają jedne z najlepszych win na świecie.
    Dlaczego właśnie taki kształt? Trójkątny kształt wejścia do piwnicy nie jest przypadkowy. Jego konstrukcja sprzyja utrzymaniu stałej, niskiej temperatury i wilgotności – idealnych warunków do leżakowania wina. Ponadto taki kształt zapewniał ochronę przed wahaniami temperatury i wilgotności, co było szczególnie ważne w przeszłości.
    Co kryją w sobie Węgierskie Domy Hobbitów? W tych podziemnych korytarzach dojrzewają przede wszystkim słynne wina Tokaju, w tym Tokaji Aszú. Szlachetna pleśń botrytis cinerea, która nadaje winom niezwykły smak i aromat, doskonale rozwija się w specyficznych warunkach panujących w tych piwnicach. 

    5 powodów, dla których musisz odwiedzić Hercegkút

     
    Hercegkút to nie tylko miejsce dla miłośników wina, ale także dla wszystkich, którzy cenią sobie piękno przyrody, bogatą historię i wyjątkowe doznania sensoryczne. Hercegkút to miejsce, które trzeba zobaczyć na własne oczy, ponieważ:

    • Niepowtarzalna atmosfera: Spacerując po podziemnych labiryntach piwnic, poczujesz się jak w bajce.
    • Degustacja wyjątkowych win: Spróbujesz win, których smak zapamiętasz na długo.
    • Kontakt z historią: Dowiesz się więcej o tradycjach winiarstwa w regionie Tokaj.
    • Piękne krajobrazy: Poza piwnicami, Hercegkút oferuje malownicze widoki na winnice i okoliczne wzgórza.
    • Lista UNECO: Unikalny krajobraz kulturowy, wpisany na Listę UNESCO w 2002 roku, świadczy o długiej historii uprawy winorośli w regionie.
     
    Węgry to prawdziwa perełka Europy. Każdy zakątek tego kraju kryje w sobie unikalne historie i niespodzianki. Hercegkút jest tego doskonałym przykładem. 

    Wina i winnice w Tokaju. Jak je zwiedzać?

     
    Region Tokaj słynie przede wszystkim z produkcji niezwykle słodkich win, takich jak słynny Tokaji Aszú. Te wyjątkowe wina powstają dzięki szlachetnej pleśni botrytis cinerea, która koncentruje cukry w winogronach, nadając im niezwykłą słodycz i aromat. Tokaji Aszú to prawdziwy skarb węgierskiego winiarstwa, doceniany przez koneserów na całym świecie.

    Magdalena Lalik

    Obserwuj nas na Instagramie: KLIK -> traveler_deluxe

    Kanał Elbląski - droższy niż Wieża Eiffla

    Czy coś, co na świecie funkcjonuje w jednym egzemplarzu, można nazwać cudem świata? Zapewne tak. Kanał Elbląski to prawdziwy fenomen inżynierii wodnej, jedyny w swoim rodzaju na całym globie. Ciekawy tym bardziej, że koszty jego budowy były wyższe, niż słynnej wieży Eiffla w Paryżu. Dzięki Kanałowi Elbląskiemu odkrywamy bajkowe Mazury Zachodnie.

    Rejs Kanałem Elbląskim to niezapomniana przygoda, podczas której można podziwiać unikalną technikę podnoszenia statków oraz piękne krajobrazy. Spokojna atmosfera i piękne widoki Mazur Zachodnich sprzyjają relaksowi i oderwaniu się od codzienności. fot. travelerdeluxe

    Historia Kanału Elbląskiego jest niezwykle pasjonująca. Pokazuje ambicję i przedsiębiorczość ówczesnych ludzi, a także zmienne koleje losu dużych inwestycji. Powstały w XIX wieku jest dziś arcydziełem budownictwa wodnego, wpisanym w 2011 roku na listę Pomników Historii. Co ciekawe, zachwyca nie tyko doskonałością wykonania, ale przede wszystkim wciąż pełnioną funkcją żeglugową.

     

    Jak to się zaczęło?

    XIX wiek przyniósł Mazurom dynamiczny rozwój przemysłu, zwłaszcza drzewnego. Słynna sosna taborska, o wyjątkowo prostych i długich pniach, idealnie nadawała się na maszty okrętowe. Ogromny popyt na rynku światowym sprawił, że powstała pilna potrzeba stworzenia efektywnej sieci transportowej łączącej region z portami nadbałtyckimi. Budowa kanału stała się więc odpowiedzią na to wyzwanie. 
    Mózgiem stojącym za budową Kanału Elbląskiego był Georg Jacob Steenke, niezwykle zdolny pruski inżynier. Jego rewolucyjny pomysł na pochylnie z suchym grzbietem zmienił oblicze europejskiej inżynierii wodnej. Ważny jest jednak fakt, iż pierwowzorem Kanału Elbląskiego był Kanał Morris (Morris Canal) w USA, który dziś już nie funkcjonuje.
    Budowa kanału, rozpoczęta w 1844 roku, była ogromnym przedsięwzięciem, wymagającym nie tylko zaawansowanej wiedzy inżynieryjnej, ale także ogromnych nakładów finansowych i pracy tysięcy ludzi. Dzięki kanałowi Prusy Wschodnie zyskały nowe możliwości rozwoju gospodarczego, a Steenke zapisał się na kartach historii jako twórca jednego z najbardziej niezwykłych dzieł inżynierii wodnej na świecie. Sam kanał przez wiele dziesięcioleci spełniał swoją rolę, a dziś jest jednym z najcenniejszych zabytków techniki na świecie.

    Niezwykłe pochylnie Kanału Elbląskiego

    Kanał Elbląski to doskonałe miejsce dla miłośników historii i techniki. Można tu poznać historię budowy kanału, zobaczyć jak działały pochylnie i dowiedzieć się więcej o życiu mieszkańców regionu w XIX wieku. fot. travelerdeluxe

    Perłą Kanału Elbląskiego są zabytkowe pochylnie z suchym grzbietem, takie jak Buczyniec, Kąty czy Całuny. To właśnie dzięki nim statki, umieszczone na specjalnych wózkach, pokonują różnice poziomów lustra wody. Unikalny system lin i kół wodnych, a w przypadku pochylni Całuny – turbiny Francisa, czyni ten proces niezwykle efektownym i inżynieryjnie fascynującym.
     
     

    Pozwól się oczarować magią Kanału Elbląskiego! Ten niezwykły szlak wodny, pełen historii i tajemnic, zabiera w podróż przez czas i przestrzeń. Podróżując po nim, poczujesz się jak odkrywca, przemierzając Mazury Zachodnie, jeden z najpiękniejszych zakątków Polski.

     
    Jego unikatowe pochylnie, pozwalające na podnoszenie i opuszczanie jednostek, czynią go niezwykle cennym zabytkiem techniki i jedną z największych atrakcji turystycznych Mazur Zachodnich. Przepłynięcie nim jest niezwykłą przygodą dla miłośników żeglarstwa i turystyki. Podróżując po Kanale Elbląskim można "popłynąć po trawie", podziwiać niezwykłe pochylnie, malownicze krajobrazy i poczuć atmosferę XIX wieku. Rejsy pasażerskie odbywają się tu regularnie od 1927 roku i cieszą się niezmienną popularnością. Największą flotę statków posiada Żegluga Ostródzko-Elbląska, oferująca różnorodne trasy. Jednak w rejs można wyruszyć nie tylko statkiem pasażerskim, ale też kajakiem lub jachtem motorowym. 
     

    Rejs po trawie. Jak to działa?

    Wyprawa po Kanale Elbląskim jest unikalnym doświadczeniem. To jedyne takie miejsce na świecie, gdzie można zobaczyć, jak statek "spaceruje" po zielonej pochylni fot travelerdeluxe.
     
    Na Kanale Elbląskim znajduje się kilka pochylni. Są to konstrukcje, na których umieszczony jest wózek z szynami. Statek wpływa na ten wózek, a następnie wraz z nim jest przesuwany po pochylni w górę lub w dół, pokonując różnicę poziomów terenu.
    Chociaż powszechnie określa się to "rejsem po trawie", statki nie poruszają się bezpośrednio po trawie, ale po specjalnych drewnianych podkładach, które układane są na pochylniach. To właśnie ten sposób poruszania statku, przypominający jazdę po zielonym torze, nadał tej formie żeglugi tak oryginalną nazwę.
     

    Ile kosztował kanał?

     
    Złożony system Kanału Elbląskiego, o łącznej długości 151,7 km, jest dowodem na niezwykłe umiejętności inżynierów XIX wieku. Sieć kanałów, łącznie z takimi odnogami jak Kanał Iławski czy Kanał Jagielloński, świadczy o skali i złożoności tego przedsięwzięcia. Budowa Kanału Elbląskiego wymagała pokonania wielu wyzwań technicznych. Różnica poziomów wynosząca 103,4 metra oraz znaczna długość trasy, zwłaszcza między Ostródą a Elblągiem, były poważnymi przeszkodami, którym inżynierowie musieli podołać.
    Budowa Kanału Elbląskiego była też niezwykle kosztownym przedsięwzięciem. Szacuje się, że wydatki na tę inwestycję przekroczyły o około 10 proc. koszty budowy słynnej wieży Eiffla w Paryżu. Wartość poniesionych nakładów odpowiadała wówczas wartości 2,4 tony złota – niewyobrażalnej sumie jak na owe czasy. Na szczęście, choć koszty budowy były ogromne, inwestycja ta szybko się zwróciła, przynosząc znaczne korzyści gospodarcze dla regionu.

    Kanał w Olsztynie? Był taki pomysł

     
    Pomysł przedłużenia Kanału Elbląskiego do Olsztyna powstał jeszcze w XIX wieku. Plan, który powstał z czasem, zakładał rozbudowę kanału o 30 km, z początkiem w Ostródzie i końcem nad Jeziorem Ukiel w Olsztynie. W pobliżu obecnego kąpieliska miejskiego w Olsztynie miał powstać port przeładunkowy, połączony z linią kolejową Olsztyn-Morąg. Inwestycja ta miała znacznie ułatwić transport towarów z Warmii i Mazur do portów nad Bałtykiem, a także ożywić gospodarkę regionu.

    Projekt był bardzo ambitny i naprawdę bliski realizacji. Niestety, z powodu braku funduszy oraz zmiany priorytetów gospodarczych, plan ostatecznie upadł. Choć rozbudowa Kanału Elbląskiego do Olsztyna nie doszła do skutku, sama idea pozostaje fascynująca. Pokazuje ona innowacyjność ówczesnych inżynierów i ich wizję rozwoju regionu.


    TdL

    Za poznanie historii i zakamarów Kanału Elbląskiego dziękujemy Zachodniomazurskiej Lokalnej Organizacji Turystycznej. 

    Gościnny Cypr, czyli co jeść i pić na Wyspie Afrodyty

    Kiedy wiatr przyjemnie smaga twarz, a promienie słońca wdzierają się przez słoneczne okulary do oczu, smaki zaczynają się wyostrzać. Wie to każdy, kto choć raz odwiedził Cypr. Wyspa Afrodyty jest rajem dla miłośników dobrej kuchni. Podpowiadamy, co warto tu jeść i pić.


    Jedną z najpiękniejszych wysp Morza Śródziemnego zwiedzać można na wiele sposobów, a kto wyruszy tu na kulinarną wyprawę, może spodziewać się niewyczerpanego gastronomicznego bogactwa. Każde z dużych miasta, jak Nikozja, Limassol, Larnaka, Pafos czy Ayia Napa, ceni sobie nieco odmienne smaki.
    Poza większymi ośrodkami turystycznymi warto zatrzymać się choć na chwilę w kameralnych wioskach. Tu też kuchnia zaskakuje, a mieszkańców cechują ogromna życzliwość i ciepło. 
     
    Wieczór cypryjski jest najlepszą okazją na zapoznanie się z cypryjską gościnnością oraz poznanie tradycyjnych lokalnych przysmaków fot. Travelerdeluxe
    Bez wątpienia w każdym z wybranych miejsc na Cyprze zauważymy, że jedzenie stanowi tu istotny  składnik życia. Nie podchodzi się do niego detalicznie, a posiłki są okazją do biesiad w gronie najbliższych, zawsze przy suto zastawionym stole. Wszyscy wyśmienicie czują się w swoim towarzystwie. Jest czas na rozmowę, śmiech i taniec. Prawdziwy slow life.

    Na wyspie pierwsze skrzypce gra prosta, smaczna i obfita kuchnia. Nacisk kładzie na świeże składniki, aromatyczne, intensywne przyprawy i zdrową oliwę z oliwek. Jeśli ktoś jada jak przysłowiowy wróbelek, musi się mieć na baczności. Może dla spokoju od razu nastawić się na przywiezienie z wakacji trzech nadprogramowych kilogramów?

    Czas na meze

     
    Prawdziwie głębokiego przeglądu miejscowych smaków dokonamy zamawiając meze, znakomicie  pokazujące możliwości cypryjskich tawern i restauracji. Nie jest to danie, a sposób na biesiadowanie.  Czego możemy się spodziewać zamawiając meze? Na początku jest dosyć niewinnie. Na stole pojawia się zielona sałata z pomidorami i sporym kawałkiem sera feta, obok jędrne oliwki, ciepły, pachnący chleb i grillowane halloumi. Jedzeniowy maraton szybko się jednak rozkręca, dowodząc, że Cypryjczycy przy stole nie znają litości. Kolejno pojawiają się porcje przeróżnych lokalnych przystawek: rybnych, mięsnych lub mieszanych. Niewielkich (pozornie) dań jest kilkanaście, a w wersjach ekstremalnych bywa kilkadziesiąt. Wśród pojawiających się na stole potraw z zazwyczaj pojawia się ser halloumi, sałatka wiejska (zbliżona do sałatki greckiej), tahini (pasta sezamowa), humus (pasta z ciecierzycy z dodatkiem papryki i oliwy z oliwek), dolmades (ryż z mięsem zawijany w liście winogron), souvla (mięso grillowane), souvlaki (szaszłyki), sheftalia (siekane mięso wieprzowe z cebulą i przyprawami, zapakowane w naturalną kiszkę), afelia (gulasz wieprzowy), kolokasi (bulwiasta roślina zbliżona do ziemniaka). Warto spróbować kleftiko, uznawanego  za narodową cypryjską potrawę. To mięso jagnięce lub kozie pieczone z warzywami w tradycyjnym glinianym piecu.  

    Wielbiciele słodkości nie będą zawiedzeniu. Dla nich Cypryjczycy serwują kadaiffi, pyszne ciasto polane miodem. Miejscowy specjałem jest szuszuko. Nie można pominąć kandyzowanych, wyjątkowo słodkich owoców, nawet warzyw i orzechów.

     

    Spróbuj koniecznie

     

    Ser halloumi

    fot. Travelerdeluxe

    Produkowany na Cyprze od wieków, jest chlubą wyspy i prawdziwym miejscowym przysmakiem. Oryginalny wytwarza się z mleka owczego lub koziego, choć coraz częściej przy jego produkcji wykorzystuje się mleko krowie. Grillowany najczęściej podawany jest w lokalnych tawernach. Jeśli chcecie spróbować świeżego halloumi, tuż po wyprodukowaniu, zajrzyjcie do gospodarstwa pani Sofii w wiosce Letymbou. Przemiła gospodyni nauczy was nawet, jak wytwarzać ów smakołyk. 
    Świeży ser halloumi domowej roboty odbiega smakiem od tego, który można znaleźć na sklepowych półkach. Warto wybrać się na wieś i spróbować u miejscowej gospodyni.
     

    Kolokasi

    fot. Travelerdeluxe

    Z wyglądu przypomina ziemniaka, ale nim nie jest. Kolokasi lub inaczej taro pochodzi z Azji, ale na Cyprze zadomowiła się na dobre. Warzywo podawane jest tu w pomidorowym sosie i z mięsem, ale też pokrojone w paski lub słupki i usmażone w oleju na wzór frytek.

    Szuszuko

     
    Soutzouko (szuszuko) to sztandarowy miejscowy deser. Wyglądem przypomina kiełbaski, wytwarzany jest z migdałów lub orzechów i winogronowych wytłoków pozostałych po wyrobie wina, z których tłoczy się sok. Wyglądają trochę jak woskowe świeczki lub kiełbaski. Jednak gdy się je pokroi na małe krążki, widać w nich migdały lub orzechy wyglądające jak ukryte w winogronowej masie klejnoty.

    fot. Travelerdeluxe
     

    Purekia

    fot. Travelerdeluxe
    To rodzaj cypryjskiego smażonego lub pieczonego ciasta zrobionego z płatków domowej roboty filo i wypełnionego nadzieniem z sera anari, będącego produktem ubocznym po produkcji halloumi.
     

    Kawa po cypryjsku

    fot. Travelerdeluxe
     

    Deser najlepiej zakończyć kawą przygotowywaną w tradycyjny sposób, w tygielkach rozgrzanych w piasku. Pijać ją możemy według uznania – bardzo słodką, z połową cukru lub gorzką. Deklarację co do ilości cukru w kawie składamy podczas jej zamawiania.

    Commandaria

     
    Wino ma tu swoje dziedzictwo i biografię. Commandaria - mocne wino deserowe - zwana była przez Ryszarda Lwie Serce „winem królów i królem win”. To jeden z miejscowych symboli, winiarska ikona i legenda. Mieszkańcy wyspy szczycą się jego barwną historią, ponieważ jako pierwsze w świecie otrzymało swoją nazwę. Cztery tysiące lat temu powstała właśnie commandaria. Dziś produkowana jest według średniowiecznych receptur z winorośli porastających wzgórza wokół miasta Limassol. Trudno je dostać poza Cyprem.

    Jak dotrzeć na Cypr?

     

    Linia Wizz Air lata do Larnaki przez cały rok

    * Z Warszawy

    - od kwietnia do października 3 razy w tygodniu (poniedziałek, środa, piątek – wylot 7:10)
    - od listopada do marca 2 razy tygodniowo (czwartek i niedziela – wylot 14:40)
    * Z Krakowa i Katowic
    - 4 razy w tygodniu (poniedziałek, środa, piątek, niedziela)
    * Z Gdańska
    - 2 razy w tygodniu (w październiku wtorki i soboty, a od listopada poniedziałki i piątki - wylot 16:30)
    * Z Wrocławia
    - 2 razy w tygodniu (w październiku wtorki i soboty – wylot 21:55, a od listopada poniedziałki i piątki - wylot 6:40)
     

     

    Gdzie spać na Cyprze?

    * Hotel Atlantica Aqua Blue Hotel w Protaras


     
    To idealne miejsce, jeśli zdecydujemy się na spędzenie urlopu na wschodnim wybrzeżu wyspy. Nowoczesny i wygodny hotel znajduje się w odległości ok. 64km od lotniska w Larnace. 
    Usytuowany jest zaledwie kilka kilometrów od narodowego parku leśnego Cape Greco oferuje również zapierające dech w piersiach widoki Morza Śródziemnego.
    Na miejscu jest basen odkryty, na terenie hotelu instytut SPA, udogodnienia dla rodzin z dziećmi, dostęp do internetu, fitness, darmowe wifi, golf, parking. Działa tu całodobowa recepcja, restauracja główna, restauracja a la carte, są 4 bary, parking.
     

    * Coral Beach Hotel & Resort - Peyeia


     

    Wygodne miejsce wypoczynku dla osób wybierających na wakacyjny pobyt zachodnie wybrzeże Cypru. Do najważniejszych zabytków w Pafos można dojechać z obiektu w 20 minut.
    Pięciogwiazdkowy hotel dysponuje pokojami, studiami i apartamentami z balkonem lub tarasem i widokiem na piękną piaszczystą plażę. Na terenie wygodnego kompleksu znajdują się 4 bary i 6 restauracji, w których serwowane są dania kuchni cypryjskiej i międzynarodowej.
    Tuż obok hotelu znajduje się publiczna, piaszczysta plaża z łagodnym zejściem do morza, bezpośrednio przy hotelu.


    Słupsk. Miejscowe hity, czyli co zobaczyć i gdzie zjeść

     

    Słyszeliście o Słupsku? Musieliście o nim słyszeć. Dawniej mówiło się, że miasto leży gdzieś koło Ustki. Później znane było z tego, że zarządza nim Robert Biedroń. Ale czy znany prezydent był wystarczającym powodem, by odwiedzić Słupsk? Zapewne nie. Jest tu kilka ciekawych rzeczy, które warto zobaczyć. Przed Wami przewodnik po najciekawszych z nich.


    Słupsk pełen jest zieleni, co cieszy. Sporo tu parków i miejsc, w których można wypocząć. Również historia i urok tego miasta zaskakują. Istniejące przez wieki na styku kultur i interesów Polski i Niemiec, zachowało wyjątkowe pamiątki przeszłości. Spróbujemy ich poszukać.


    Najstarsza pizzeria w Polsce znajduje się w Słupsku. Powstała w 1974 r.

     Zapewne zaskoczy was historia o tym, że Słupsk jako pierwszy w naszym kraju odkrył pizzę i właśnie  tu otworzono pierwszą w Polsce pizzerię. W 1974 r. przy ul. Wojska Polskiego, tuż obok osławionego już baru mlecznego Poranek, powstał niewielki, mieszczący zaledwie dziesięć osób lokal. W niemal niezmienionym kształcie działa do dziś. Tak jak dawniej, sprzedaje się tu pizzę w dwóch wariantach - z kiełbasą i pieczarkami. Smak nie zmienił się od przeszło 40 lat. I jak dawniej, kiedy gorąca blacha obłożona plackami wyjeżdża z pieca, ustawia się ogonek smakoszy.
     
    Kiedy wyjdziecie z pizzerii, rozejrzyjcie się dookoła. Jesteście na Wojska Polskiego, głównej ulicy miasta. Właśnie tu możecie poszukać śladów dawnego Słupska, który na przełomie XIX i XX w nazywano "Paryżem Północy" lub "Małym Paryżem". Miano to zyskał sobie Słupsk między innymi za sprawą architektury. Sto lat temu wyjątkowego charakteru nadawały mu secesyjne kamienice, dziś w dużej części starannie odnowione. Podnieście głowę do góry, zobaczycie ich tu wiele. Ponoć w tamtych czasach miał też Słupsk swoją dzielnicę uciechy (gdzieś w okolicach ulicy Piekiełko), co również pozwalało porównywać go do stolicy Francji.
    Kościół Mariacki posiada krzywą wieżę


    Słupska secesja
     
    Pora na Ratusz, tutejszą wizytówkę. To obecnie centralny punkt miasta, zamykający obszerny plac Zwycięstwa od zachodu. Postawiono go w 1901 r. w miejscu, w którym wcześniej falowało sobie spokojnie bajorko. Włodarze miasta mieli rozmach, wydano na niego sumę dwukrotnie przekraczającą kwotę przeznaczoną na ten cel przez Radę Miejską, czyli 600 tys. marek, zamiast przewidzianych 300 tys. Nie ociągajcie się i wejdźcie do środka. Okazała budowla kryje bowiem słupską secesję - bogato zdobione ściany i sufity. Na pierwszym piętrze znajduje się gabinet prezydenta, ozdobiony witrażami, żyrandolem, oryginalnymi tapetami i biurkiem sprzed 100 lat. A jeśli brakuje wam doznań i nie nęka was lęk wysokości, wdrapcie się na wieżę (56 metrów) , na której znajduje się taras widokowy. Ostrzegam jednak, że czeka was jednak wspinaczka po 180-ciu schodach.

    Ratusz - jeden z ciekawszych zabytków  wSłupsku

    Czy w Słupsku jest najstarsza winda w Europie?

     Idziemy dalej. Po przeciwnej stronie Ratusza stoi zbudowany w 1910 r. Dom Towarowy Słowiniec, dawniej handlowe serce miasta, taka galeria handlowa. To w nim znajduje się jedna z najstarszych w Europie drewnianych wind. Część specjalistów uważa nawet, że najstarsza. Wciąż działa, ale na przejażdżkę, póki co, nie można liczyć, ponieważ budynek od kilku lat szuka opiekuna, który tchnie w niego nowe życie. Można jednak zerknąć przez oszklone drzwi wejściowe. Winda jest dobrze widoczna.

    W dobie maili i smsów rozmowa o kartce pocztowej wprowadza nieco oldschoolowy klimat, nie sposób jednak o niej nie wspomnieć. W budynku Poczty Głównej, jako pisarz, pracował człowiek, który był pomysłodawcą pocztówki. Nazywał się Heinrich von Stephan. Urodził się w Słupsku 07 stycznia 1831 roku. W jego świecie pisano listy, jednak on marzył o wprowadzeniu formy korespondencyjnej bez koperty. Taki właśnie pomysł zgłosił jako pierwszy 30 listopada 1865 roku na Niemieckiej Konferencji Poczt w Karlsruhe. Informację o znanym nam do dziś wynalazku znajdziecie w neogotyckim gmachu poczty z 1879 roku. Przypomina o tym pamiątkowa tablica.

    Po wyjściu z poczty natkniecie się na Kościół Mariacki, którego najbardziej charakterystycznym elementem jest… krzywa wieża. Długo nikt o niej nie wiedział. Stosunkowo niedawno wykonano odpowiednie pomiary. Jak wiadomo, odchylenia różnego rodzaju budowli od pionu na całym świecie są sporą atrakcją turystyczną, można więc mieć nadzieję, że wieża Kościoła Mariackiego, która jest aż o 89 centymetrów odchylona od pionu w kierunku zachodnim, kiedyś przyciągnie stosowną liczbę turystów. Zachęcam też, by wejść do kościoła. Mimo że kilkakrotnie przebudowywany, zachował gotycki charakter.
     
    Czas na relaks nad Słupią. Nad jej wartkim nurtem stoi Baszta Czarownic. Historia mówi, że właśnie tu przetrzymywano i torturowano uznaną za czarownicę Trinę Papisten, spaloną w 1701 r. Zielarkę oskarżono o to, że czarami sprowadzała choroby, szkodniki niszczące plony, płoszyła zwierzęta i współżyła z diabłem. Trina Papisten, a właściwie Katarzyna Zimmermann była Polką, a na stos za wydumane przewinienia posłał sąd protestancki. Źródła mówią, że stracono tutaj aż 18 kobiet posądzanych o zajmowanie się magią. Baszta jest jednym z najstarszych zabytków miasta. Wzniesiona na początku XV wieku, mieści dziś Bałtycką Galerię Sztuki Współczesnej. Kiedy przy niej staniecie, podnieście głowę do góry - na szczycie spadzistego dachu zobaczycie wiatrowskaz w kształcie czarownicy na miotle.
     
    Stąd już niedaleko do Zamku Książąt Pomorskich, tutejszego zabytku najwyższej rangi. Bez wątpienia jest on wart poświęcenia specjalnej uwagi. Wzniesiony w 1507 roku służył za rezydencję książętom pomorskim z dynastii Gryfitów. Dziś biała bryła przyciąga turystów i miłośników sztuki, głównie ze względu na znajdującą się tu kolekcję obrazów i rysunków Witkacego. Liczącą około 250 dzieł i jest największym i jedynym taki zbiorem na świecie. Dziwne to o tyle, że mistrz "Czystej Formy" nigdy w mieście nad Słupią nie był. Co więc się wydarzyło? Historia kolekcji dzieł Witkacego sięga 1965 roku, kiedy to muzeum zakupiło pierwszy komplet 109 portretów i jednej kompozycji od mieszkającego wówczas w Lęborku Michała Białynickiego-Biruli, syna Teodora - zakopiańskiego lekarza i bliskiego przyjaciela Witkacego.
     
    Sztuka kryje się nie tylko w grubych murach zamku. Jak grzyby po deszczu powstają bowiem w Słupsku murale. Zdobią ściany budynków w centrum miasta i poza nim. Najbardziej okazałym jest widniejący przy skwerze im. Pierwszych Słupszczan. O pozostałych przeczytacie tu -> Słupsk - miasto murali.

    Zamek Książąt Pomorskich

    Najlepsze lody w Słupsku serwuje cukiernia Muszelka

     Mam też dla was coś na deser. Jeśli zmęczy was spacer po mieście, wybierzcie się na dobre lody. Najlepiej w miejsce dla Słupszczan kultowe.  Takim właśnie jest cukiernia "Muszelka" usadowiona tuż obok skweru, przy ulicy Wojska Polskiego. Działa od 1946 roku i wciąż zachowuje dobry poziom. Znam osoby, dla których znalazła się wśród 10 najlepszych cukierni w Polsce. Jedno jest pewne - smaku tutejszych pączków długo nie zapomnicie. A jeśli zgłodnieliście, pamiętajcie o najstarszej pizzerii w Polsce.


    Rivella - symbol Szwajcarii

    O tym, że Szwajcarzy potrafią zaskakiwać świat, chyba nie trzeba nikogo przekonywać. Na własny użytek stworzyli wiele rzeczy, których zwyczajnie można im zazdrościć. Jedną z nich jest Rivella, którą szczycą się podobnie jak serami czy czekoladą.


    Komuś, kto w Szwajcarii ma spróbować napoju o nazwie Rivella po raz pierwszy, raczej nie warto mówić co w sobie zawiera. Tak się bowiem składa, że jeden z jej składników blokuje wiele osób do tego stopnia, że nie są w stanie jej przełknąć. Dlaczego? Trudno powiedzieć.

    Pełen skład Rivelli, podobnie jak Coca-Coli jest pilnie strzeżoną tajemnicą przechowywaną w miejscowych skarbcach bankowych. fot. travelerdeluxe

     Zanim więc padną pierwsze pytania, wytłumaczę szybko, jaki to  tajemniczy składnik sprawia, że przybywający do Szwajcarii turyści (oczywiście ci mniej odważni i zamknięci na nowości) nie sięgają po złocisty napój. To serwatka, czyli płyn powstały przy produkcji serów, których w Szwajcaria jest bez liku. Tych, którzy mają jakiekolwiek obawy przed spróbowaniem napoju zapewniam, że w smaku niczym nie przypomina on produktu ubocznego produkcji sera. Napój jest delikatnie gazowany, słodki. Smak? Coś pomiędzy colą a lemoniadą i może trochę kwasem chlebowym. Bardzo oryginalny i bardzo smaczny.
     
    Ciekawa jest historia powstania Rivelli. W połowie XX wieku Robert Barth postanowił zaeksperymentować, dodając do serwatki kilka ziół, soku owocowego, cukru i kwasu mlekowego. W ten sposób otrzymał naturalnie gazowany napój. Jednak uwaga - pełen skład Rivelli, podobnie jak Coca-Coli jest pilnie strzeżoną tajemnicą przechowywaną w miejscowych skarbcach bankowych.
    Na sklepowych półkach Rivella jest tu widywana zdecydowanie częściej niż Coca-Cola. Może się to wydać dziwne, ale nawet szwajcarska młodzież sięga po niego częściej niż po amerykański produkt. Zapewne nie dlatego, iż nie zawiera sztucznych barwników ani konserwantów, bo młodzież zwykle takimi "drobiazgami" nie zawraca sobie głowy, ale dlatego, że jest wyjątkowo smaczna. Kupują ją wszyscy i dostępna jest w każdej restauracji. Rocznie produkuje się jej 100 milionów litrów.
     
    Oprócz wersji klasycznej z czerwoną etykietą, jest Rivella light z etykietą niebieską i Rivella z ekstraktem z zielonej herbaty z zieloną etykietą. Od niedawna jest też Rivella żółta o smaku sojowym. Wyprodukowano nawet specjalną wersję dedykowaną turystom z Azji, których w Szwajcarii jest obecnie całkiem sporo.

    Półlitrowa butelka Rivelli kosztuje w sklepie około 1,5 CHF.

    Lipsk: miasto Jana Sebastiana Bacha

    Na przestrzeni niemal 1000-letniej historii, leżący na terenie Saksonii Lipsk, doczekał się wielu przydomków – miasto targów, Mały Paryż, Ateny nad Pleissą, czy Wenecja Północy. Oczywiście to też miasto muzyki. Właśnie w niemieckim Lipsku przez 27 lat  tworzył Jan Sebastian Bach. I tu został pochowany.

    Praga. Ogród zoologiczny najpiękniejszy na świecie

    Ogród zoologiczny w Pradze, w Czechach, usytuowany jest w dzielnicy Troja, w pagórkowatym i zalesionym rejonie miasta. W 2008 roku magazyn Forbes przyznał mu 7. miejsce na liście najlepszych ogrodów zoologicznych na świecie, a w 2018 roku w rankingu opublikowanym przez największy portal podróżniczy TripAdvisor, praskie zoo zajęło 5. miejsce, co potwierdziło jego światową popularność.

    Praski ogród zoologiczny jest usytuowany w pagórkowatym i zalesionym rejonie miasta – w dzielnicy Troja. W 2008 roku magazyn Forbes przyznał mu 7. miejsce na liście najlepszych ogrodów zoologicznych na świecie, a w 2018 roku w rankingu opublikowanym przez największy portal podróżniczy TripAdvisor, praskie zoo zajęło 5. miejsce, co potwierdziło jego światową popularność.


    Zoo rozpościera się na 60 hektarach, z czego 50 ha to wybiegi dla zwierząt. Zostało otwarte w 1931 roku i znajdowało się w nim wówczas 200 zwierząt. Obecnie mieszka tu ponad 6 tysięcy zwierząt reprezentujących 700 gatunków.

    Najnowszą ekspozycją jest Rezerwat Dja. Największy pawilon w 90-letniej historii praskiego zoo został zainspirowany kameruńskim rezerwatem przyrody. Na turystów czeka wioska afrykańska i wycieczka do gęstego lasu deszczowego, w którym można zobaczyć kilka gatunków małp, skrzydlate nietoperze czy  dzikany rzeczne. Punktem kulminacyjnym wędrówki przez las deszczowy jest polana, na której żyje stado goryli nizinnych, w tym młode. 

    fot. materiały prasowe


    Kolejny pawilon prezentuje indonezyjską dżunglę, zamieszkiwaną przez  stado zagrożonych wyginięciem orangutanów, największe jaszczurki świata – gigantyczne warany z Komodo, a także łuskowce. Miłośnicy egzotyki nie mogą ominąć Krateru Darwina z fauną Australii i Tasmanii – uroczymi wombatami i budzącymi podziw diabłami tasmańskimi. Ale to nie wszystko: w Dolinie Słoni można podziwiać największe stado słoni w Czechach, a w ekspozycji poświęconej największym płazom na świecie - salamandry olbrzymie chińskie. W strefie afrykańskiej są także hipopotamy, żyrafy, żółwie olbrzymie, lwy, tygrysy i pingwiny.

    Praskie zoo zaprasza zwiedzających na komentowane karmienie zwierząt, zwiedzanie ogrodu z przewodnikiem i specjalne programy dla dzieci. Do zoo można wygodnie dotrzeć autobusem z centrum Pragi (m.in. 112, 234), promem przez Wełtawę, a nawet statkiem wycieczkowym. Zmotoryzowani mogą zostawić swoje samochody na parkingu przy jednym z czterech wejść do zoo. Na teren ogrodu (oprócz ekspozycji, pawilonów i restauracji) jest dozwolony wstęp z psem na smyczy. Zoo jest czynne przez cały rok.



    Oslo. Monumentalni ludzie Gustava Vigelanda

    To miejsce budzi grozę, przeraża i wprawia w zadumę. Zbiór rzeźb norweskiego rzeźbiarza Gustava Vigelanda, stanowiący część obszernego parku, jest jedną z głównych atrakcji Oslo.



    Historia Gustava Vigelanda, norweskiego rzeźbiarza i artysty, urodzonego 11 kwietnia 1869, jest częścią opowieści o Oslo. Zasłynął stworzeniem Parku Vigeland (dawniej znanego jako Park Frogner). Park ten jest jednym z największych parków rzeźbiarskich na świecie i jest uważany za jedno z najważniejszych dzieł sztuki publicznej w Norwegii. Jest też jednym z najczęściej odwiedzanych miejsc w Oslo.
     

    Niezwykły talent Gustava Vigelanda

     
    Sztukę studiował w Norwegii i Danii. Cechował go unikalny styl, w którym łączył realizm z symboliką i ekspresjonizmem. Vigeland był również zainspirowany tzw. ruchem Lebensreform, który promował prosty tryb życia i bliskie relacje z naturą.
     

    Jak powstał park Gustava Vigelanda

     
    W 1924 roku otrzymał od miasta zlecenie na fontannę. Jednak jego pomysłowość, zapał i rozmach okazały się tak wielkie, że zaplanował park wypełniony 200 rzeźbami, na które w sumie składa się ponad 600 postaci. Vigeland intensywnie pracował nad rzeźbami, jednak by całość spełniała jego oczekiwania, zaprojektował jeszcze mozaikę, bramy, nawet oświetlenie.

    Monumentalni ludzie Gustava Vigelanda są pełni emocji: kochają się, nienawidzą, złoszczą, współczują, zachwycają światem, przeżywają smutek i samotność. Budowa ich ciał jest mocna, wręcz atletyczna, bije od nich siła. Krytycy twierdzą, że takie sylwetki to ideał gustu i stylu totalitarnego, nazistowskiego. A cały zespół rzeźb budzi grozę.
    Niestety artysta efektu końcowego nie zobaczył. Zmarł w roku 1943. Park natomiast ukończono pod koniec lat 40. XX wieku, wzorują się na planach Vigelanda.

    Co ciekawe, zanim rzeźbiarz został w ogóle w Norwegii zauważony, za granicą szczególnie w Berlinie, wypromował go Stanisław Przybyszewski. Ale przyjaźń obu panów to temat na inną opowieść.

    Jak wygląda park Gustava Vigelanda


    Park skupia wiele najbardziej znanych dzieł Vigelanda, a każda z rzeźb ma swoje własne znaczenie i wpływa na wrażenia odwiedzających. Imponujący Monolit (Monolitten), 17-metrowy filar wyrzeźbiony z jednego bloku granitu. Monolitten jest centralną rzeźbą w parku i jest otoczony przez 121 figury ludzkie, które reprezentują ludzkie życie w różnych fazach i sytuacjach.

    Sinnataggen (Chłopiec gniewający się) również jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych rzeźb w parku. Przedstawia nagiego chłopca, który wyraża gniew poprzez skrzyżowane ręce. Wśród rzeźb dostrzec też można Livshjulet (Koło życia), rzeźbę przedstawiającą kilka postaci próbujących wspiąć się na koło życia, co symbolizuje nieustanny cykl ludzkiego życia. Jest też Mor og barn (Matka i dziecko), rzeźba przedstawiająca matkę trzymającą w ramionach swoje dziecko. Natomiast Kjerligheten (Miłość) przedstawia kochającą się parę. To jedno z wielu dzieł w parku, które skupiają się na temacie miłości i relacji międzyludzkich. Natomiast Mann og kvinne (Mężczyzna i kobieta) przedstawia mężczyznę i kobietę, którzy się przytulają.

    Park Vigeland jest nie tylko miejscem, w którym można podziwiać dzieła sztuki, ale także miejsce, do którego ludzie przychodzą na rekreację, spacery i pikniki. Jest ważną częścią dziedzictwa kulturowego Oslo i symbolem artystycznego i kreatywnego ducha miasta.
    TdL

    Nie tylko Porto. 5 miejsc, które warto zobaczyć na północy Portugalii

    Porto jest głównym celem dla większości turystów odwiedzających północ Portugalii. Trudno się dziwić, magnetyczny urok i energia drugiego pod względem wielkości miasta w kraju, daje szansę na spędzenie tu weekendu, czy długich wakacji. My podpowiadamy, na co zwrócić uwagę poza Porto, gdzie się udać, co zwiedzić. 

     

    Porto, ulubiony kierunek Polaków w Portugalii, tuż za Lizboną, stolicą kraju fot. travelerdeluxe

    Vila Nova de Gaia

    Vila Nova de Gaia to kameralne miasto usytuowane na lewym brzegu rzeki Douro, połączone z Porto mostem Luisa I fot. travelerdeluxe
     
    Wiele osób jest przekonanych, że Vila Nova de Gaia stanowi dzielnicę Porto. Nic bardziej mylnego. Vila Nova de Gaia jest kameralnym miastem położonym na lewym brzegu rzeki Douro, połączonym z Porto mostem Luisa I, ale oczywiście należącym do regionu Północnej Portugalii i aglomeracji miasta Porto.
    Vila Nova de Gaia pełna jest klimatycznych knajpek, barów i sklepików, choć nie tylko dla nich przyjeżdżają tu turyści. Właśnie tu znajdują się piwnice i magazyny, w których leżakuje jedno z najbardziej znanych na świecie portugalskich win - porto. Swój niezwykły smak zawdzięcza jedynemu w swoim rodzaju mikroklimatowi doliny Douro, z której pochodzą winogrona wykorzystywane do jego produkcji. Piękne tarasy z winnicami, quintas (duże gospodarstwa rolne, w których produkuje się wino) oraz urocze wioski tego regionu, znalazły się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Warto odwiedzić tamtejsze winnice, zasmakować różnych odmian wina porto, by na koniec popłynąć w dół rzeki Douro tradycyjną barco rabelo, łodzią jeszcze dziesiątki lat temu transportującą wino do Porto.
     
    Czytaj też
     

    Braga

    Braga jest jednym z najstarszych miast w Portugalii. Do Sanktuarium Bom Jesus do Monte prowadzą schody z licznymi kaplicami i fontanną tworzące Drogę Krzyżową. We mgle wyglądają niezwykle intrygująco fot. travelerdeluxe

    "Braga się modli, Coimbra studiuje, Lizbona się bawi, a Porto pracuje" – tak brzmi często i chętnie powtarzane w Portugalii przysłowie. Zatrzymajmy się więc przy rozmodlonej Bradze, która przyciąga wciągającymi historiami, wiekowymi zabytkami i zapierającymi dech w piersiach widokami.

    Miasto, ze względu na swój charakter, bywa nazywane jest "portugalskim Rzymem". Powodem jest fakt, iż przez pięć wieków mieściła się tu siedziba biskupa sprawującego pieczę nad całym Półwyspem Iberyjskim. Dawne czasy pozostawiły po sobie wiele zabytków, choćby pałac biskupa - Paco Episcopal Bracarense z pięknym ogrodem - Jardim de Santa Barbara. Braga to też wiele pięknych kościołów, z najstarszą w Portugalii katedrą (Se) na czele. W pobliżu jest też kilka sanktuariów, z najważniejszym kościołem Bom Jesus do Monte (Dobrego Jezusa ze Wzgórza), znanym choćby z pięknych i długich - ponad 1000 stopni - schodów. Ich pokonanie ma symbolizować podróż do nieba. Warto odbyć tę wędrówkę, by przyjrzeć się umieszczonych na podestach schodów kapliczkom oraz fontannom nawiązującym do Drogi Krzyżowej, a także alegoriom pięciu zmysłów i trzech cnót – Wiary, Nadziei i Miłości. Nagrodą za dotarcie na szczyt wzgórza jest piękny widok na okolicę.
    Istotnym miejscem w okolicy jest również Santuario do Sameiro - drugi największy ośrodek kultu maryjnego w Portugalii (po Fatimie).
    Zwiedzając zakamarki Bragi warto pamiętać, iż wbrew przysłowiu i obiegowej opinii, Braga to bardzo nowoczesne, studenckie miasto. Rano (owszem) się modli, ale wieczorem imprezuje.
     

    Guimaraes

    Guimaraes to kolebka Portugalii. „Tu narodziła się Portugalia” - taki napis widnieje na fragmencie XV-wiecznego muru miejskiego fot. travelerdeluxe

    Guimaraes jest miastem, które na mapie Portugalii warto zaznaczyć jako jedno z ważniejszych miejsc do odwiedzenia. To kolebka państwa portugalskiego, ważny element tutejszej tożsamości.
    Właśnie w Guimaraes urodził się i spędził dzieciństwo Alfons Henriques, znany jako Alfons I Zdobywca - pierwszy król Portugalii. Miasto było pierwszą stolicą tego państwa. Ślady tamtych czasów wciąż czuć na brukowanych uliczkach starówki Guimaraes, wpisanych na listę UNESCO. Świadkiem ważnej historii jest również usadowiony na wzgórzu, potężny zamek warowny z X w., stanowiący siedzibę władcy Portugalii. W znajdującej się nieopodal kaplicy – Sao Miguel do Castelo, podobno ochrzczono króla Alfonsa. Równie wyjątkowym miejscem jest Paco dos Duques de Braganca, czyli pałac książąt  Braganca, rodu, z którego od 1640 roku wywodzili się królowie Portugalii. To miejsce wyjątkowe, przepełnione pamiątkami pamiętającymi czasy wielkich odkryć geograficznych dokonywanych przez Portugalię: gobelinów uwieczniających podbicie Afryki, mebli oraz kolekcji porcelany z Kompanii Indyjskiej. Pałacu pilnuje pomnik - a jakże - Alfonsa Henriques’a.

    Amarante

    Urocze Amarante to zabytkowe miasteczko, idealne na niespieszny spacer fot. travelerdeluxe

    Jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miasteczek Portugalii urzeka ciszą i spokojem. Rozłożone po obu stronach rzeki Tamega Amarante, bez wątpienia jest jednym z najpiękniejszych zakątków kraju, zachwycającym nie tylko z romantyczną atmosferą, ale bogatą historią i interesującymi zabytkami. Można tu zanurzyć się w historię patrona miasta, czyli Sao Goncalo (Świętego Goncalo), księdza żyjącego na początku XIII wieku. Na mapie miasta wyróżnia się kościół i klasztor św. Gonsalwy z historią sięgającą początku XIII w., wypełniony architekturą sakralną w stylu renesansowym i barokowym.
    Relaksować się tu warto w przytulnych kawiarniach pijąc kawę w towarzystwie pasteis de nata, spoglądając na rzeczne kaskady wodne kaskady. W jednej z miejscowych cukierni koniecznie trzeba spróbować ciastek, z których słynie Amarante - to Bolos de Sao Goncalo (ciastka świętego Goncala) oraz doces falicos, czyli dosłownie falliczne słodkości. 
     

    Monverde Wine Experience Hotel

    W tutejszej winnicy powstaje wino, produkowane z rosnących w okolicy winorośli. Warto spędzić tu noc lub więcej fot. travelerdeluxe

    To miejsce niezwykłe dla każdego, kto szuka spokoju i wyciszenia. Tu, w przepięknej winnicy, poczuć można prawdziwy slow life. Zanurzyć się na weekend lub dowolnie wybrany czas w eleganckim hotelu. Jest jeszcze coś - przygoda opatrzona hasłem "Wine Blending & Sensory Experience", dająca szansę na stworzenie butelki wina według własnych upodobań, gustów i smaków. To bez wątpienia jedyne w swoim rodzaju doznanie, pozwalające choć na jeden dzień stać się winiarzem. Doświadczenie rozpoczyna się w Tunel dos Aromas (tunelu aromatów), pozwalającym zapoznać się z najpopularniejszymi aromatami z Vinhos Verdes. Rozwinięcie wrażliwości węchowej przygotowuje do kolejnego etapu: tworzenia wina. Pod okiem przewodnika przeprowadza się degustację wielu szczepów winorośli, poznając profil i historię każdego z nich. Kolejnym krokiem jest mieszanie odmian winogron i ich odmierzenie, by finalnie stworzyć wino idealnie dopasowane do osobistego stylu i zmysłów. Jedyne w swoim rodzaju doświadczenie kończy się dopiero, gdy każdy osobiście zabutelkuje wino, założy korek, wybierze i umieści kapsułkę na butelce oraz spersonalizuje etykietę. Butelka opatrzona pieczęcią hotelu i producenta, staje się pamiątką i certyfikatem uczestnictwa w wyjątkowych warsztatach, i przeżycia wyjątkowej przygody w roli winiarza.
     
    ML

    • Jak najwygodniej dotrzeć do Porto

    - Porto posiada drugie co do wielkości lotnisko Portugalii. To sprawia, że dzięki połączeniom lotniczym, zaraz po Lizbonie, jest drugim najłatwiej osiągalnym z Polski miastem Portugalii. Z Warszawy bezpośrednie połączenia z Lotniska Chopina obsługuje linia lotnicza Wizz Air (regularnie od kwietnia 2024 roku). Lot w jedną stronę trwa około 4 godzin.
    - Do Porto można dotrzeć przez Lizbonę, z której w dalszą podróż wyruszyć można wynajętym samochodem, autobusem lub koleją. Oba miasta dzieli 300 km.
    Loty do Lizbony z Lotniska Chopina Wizz Air obsługuje przez cały rok, 3 razy w tygodniu.

     
    •••••••••••